Kombinasyon ve Permütasyon Hesaplama: C(n, r), P(n, r)
Yazar: Hesaplayıcı
Kombinasyon ve permütasyon hesaplama aracı, n elemandan r tanesinin kaç türlü seçildiğini ya da sıralandığını bulur. Hesap türünü seçin, n ve r'yi girin. Araç tekrarsız ve tekrarlı kombinasyonu ve permütasyonu tam sayı olarak hesaplar, faktöriyelleri adım adım gösterir. Örneğin 10 kişiden 3 kişilik bir ekip 120 türlü seçilir.
Örnek hesaplama: 10 kişiden 3 kişilik bir ekip kaç türlü seçilir?
Seçim sayısı
120
- Basamak sayısı
- 3
Adım adım hesaplama
n! = 1 × 2 × … × n
10! = 1 × 2 × … × 10 = 3.628.800
r! = 1 × 2 × … × r
3! = 1 × 2 × 3 = 6
(n − r)! = 1 × 2 × … × (n − r)
7! = 1 × 2 × … × 7 = 5.040
Seçim sayısı
C(n, r) = n! / (r! × (n − r)!)
C(10, 3) = 3.628.800 / (6 × 5.040) = 120
Nasıl kullanılır?
- Hesap türü alanında sıranın önemli olup olmadığını ve bir elemanın tekrar seçilip seçilemeyeceğini seçin. Ekip, el, grup seçiminde sıra önemsizdir: kombinasyon. Sıralama, şifre, derece gibi durumlarda sıra önemlidir: permütasyon.
- Eleman sayısı (n) alanına seçimin yapıldığı farklı eleman sayısını, 1 ile 1.000 arasında yazın.
- Seçilen sayı (r) alanına kaç eleman seçildiğini yazın. Tekrarsız hesaplarda r, n’den büyük olamaz.
- Hesapla düğmesine basın. Araç seçim sayısını, basamak sayısını ve adımları gösterir.
Formül
C(n, r) = n! / (r! × (n − r)!), kombinasyonP(n, r) = n! / (n − r)!, permütasyonC(n + r − 1, r) = (n + r − 1)! / (r! × (n − 1)!), tekrarlı kombinasyonnʳ, tekrarlı permütasyonn! = 1 × 2 × … × n,0! = 1
n farklı eleman sayısı, r seçilen eleman sayısıdır. n! (n faktöriyel) 1’den n’ye kadar bütün tam sayıların çarpımıdır. Permütasyonda her seçimin r! farklı sırası ayrı sayılır; bu yüzden P(n, r) = C(n, r) × r! olur.
Örnek hesaplama
Sayfadaki örnek, 10 kişiden 3 kişilik bir ekibin kaç türlü seçileceğini bulur. Adımlar önce 10!, 3! ve 7! değerlerini, sonra bunları kombinasyon formülüne koyarak sonucu verir.
Sınırlar
Araç n için 1 ile 1.000, r için 0 ile 1.000 arasındaki tam sayılarla çalışır. Sonuç kesindir ve yuvarlanmaz. 21 basamağa kadar tam yazılır; daha uzun bir sonuç ilk 10 anlamlı basamağı ve 10’un kuvvetiyle gösterilir. Bütün basamaklar API ve MCP sonucunda vardır. Araç olasılık hesaplamaz; tekrar eden harflerin dizilişini (MISSISSIPPI gibi) ya da dairesel sıralamayı da saymaz.
Sık Sorulan Sorular
Kombinasyon ile permütasyon arasındaki fark nedir?
Kombinasyonda sıra önemsizdir, permütasyonda önemlidir. 10 kişiden 3 kişilik bir ekip C(10, 3) = 120 türlü seçilir; aynı 10 kişiden başkan, yardımcı ve sekreter P(10, 3) = 720 türlü seçilir.
Kombinasyon formülü nedir?
C(n, r) = n! / (r! × (n − r)!). n eleman sayısı, r seçilen sayıdır. Örneğin C(5, 2) = 120 / (2 × 6) = 10.
Tekrarlı permütasyon nasıl hesaplanır?
Her sıraya n eleman da gelebiliyorsa sonuç nʳ olur. 0 ile 9 arasındaki rakamlarla 4 haneli bir şifre 10⁴ = 10.000 türlü olabilir.
Tekrarlı kombinasyon nedir?
Bir elemanın birden çok kez seçilebildiği, sıranın önemsiz olduğu seçimdir. Sayısı C(n + r − 1, r) ile bulunur: 4 çeşit simitten 3 tane C(6, 3) = 20 türlü alınır.
r, n’den büyük olabilir mi?
Tekrarsız seçimde olamaz: 5 elemandan 6 farklı eleman seçilemez, araç hata verir. Tekrarlı seçimde olabilir; 3 çeşit şekerden 6 tane C(8, 6) = 28 türlü alınır.
0! neden 1’dir?
Hiç eleman sıralamamanın tek bir yolu vardır. Bu tanım sayesinde formüller uçlarda da doğru çalışır: C(n, 0) = C(n, n) = 1.
Hesaplama kuralları
- Kombinasyonda sıra önemsizdir: {A, B} ile {B, A} aynı seçimdir. Permütasyonda sıra önemlidir. Tekrarlı hesaplarda bir eleman birden çok kez seçilebilir.
- Sonuç kesindir, yuvarlanmaz. 21 basamağa kadar tam yazılır; daha uzun bir sonuç ilk 10 anlamlı basamağı ve 10’un kuvvetiyle gösterilir (örneğin 2,702882409 × 10²⁹⁹). API ve MCP sonucun bütün basamaklarını verir.
- 0! = 1 kabul edilir; bu yüzden C(n, 0) = C(n, n) = 1 ve P(n, 0) = 1’dir. Tekrarsız seçimde r, n’den büyükse araç hata verir.