Faiz Nasıl Hesaplanır?
Hesaplayıcı2 dk okuma
Kısa cevap
Faiz, anapara, faiz oranı ve vadeden hesaplanır. Basit faizde faiz yalnızca anaparaya işler: faiz = anapara × yıllık oran × yıl. Bileşik faizde her dönemin faizi bakiyeye eklenir ve faiz kazanır. Örneğin 50.000 TL, yıllık %36 ile bir yılda basit faizle 68.000 TL, aylık bileşik faizle 71.288,04 TL olur.
Formül
basit faiz: A = P × (1 + r × t)
bileşik faiz: A = P × (1 + r/n)^(n × t)
- A: vade sonu tutar
- P: anapara
- r: ondalık yıllık nominal faiz oranı (%36 için 0,36)
- t: yıl olarak vade
- n: yıldaki faizlendirme sayısı: yıllık 1, aylık 12, haftalık 52, günlük 365
Toplam faiz A − P olur. Bileşik faizde yıllık efektif oran (1 + r/n)^n − 1 ile bulunur.
Adım adım örnek
50.000 TL, yıllık %36, 1 yıl:
- Oran ve vade: r = 0,36, t = 1 yıl.
- Basit faiz: A = 50.000 × (1 + 0,36 × 1) = 68.000 TL. Faiz 18.000 TL’dir.
- Aylık bileşik faiz: A = 50.000 × (1 + 0,36/12)^(12 × 1) = 71.288,04 TL. Faiz 21.288,04 TL’dir.
- Yıllık efektif oran: (1 + 0,36/12)^12 − 1 = %42,58.
Aynı nominal oranla aylık faizlendirme, basit faizden 3.288,04 TL fazla getirir.
Faizlendirme sıklığı sonucu nasıl değiştirir?
50.000 TL, yıllık %36, 1 yıl:
| Hesap | Vade sonu tutar | Faiz | Yıllık efektif oran |
|---|---|---|---|
| Basit faiz | 68.000,00 TL | 18.000,00 TL | %36,00 |
| Bileşik, yıllık | 68.000,00 TL | 18.000,00 TL | %36,00 |
| Bileşik, aylık | 71.288,04 TL | 21.288,04 TL | %42,58 |
| Bileşik, günlük | 71.653,76 TL | 21.653,76 TL | %43,31 |
Tam bir yıllık vadede yıllık bileşik faiz, basit faizle aynı sonucu verir. Fark, vade uzadıkça ve faiz sık eklendikçe büyür.
Aylık oran ve gün olarak vade
- Oran aylık verilmişse 12 ile çarpın: aylık %3, yıllık nominal %36’dır. 50.000 TL’ye aylık %3 basit faiz bir yılda yine 68.000 TL eder.
- Vade gün olarak verilmişse gün sayısını 365’e bölün. 50.000 TL, yıllık %36, 90 gün: basit faizle 54.438,36 TL (faiz 4.438,36 TL), aylık bileşik faizle 54.570,02 TL olur.
Mevduatta bankanın faizden kestiği stopaj için mevduat faizi hesaplama aracını kullanın.
Örnek hesaplama: 10.000 anaparaya yıllık %10, aylık bileşik, 5 yıl
Vade sonu tutar
16.453,09
- Toplam faiz
- 6.453,09
- Yıllık nominal faiz oranı
- %10,00
- Yıllık efektif faiz oranı
- %10,47
- Vade
- 5 yıl
Adım adım hesaplama
Yıllık nominal faiz oranı
r = oran × yıldaki dönem sayısı
r = %10 × 1 = %10,00
Vade
t = yıl + ay/12 + hafta/52 + gün/365
t = 5 + 0/12 + 0/52 + 0/365 = 5 yıl
Vade sonu tutar
A = P × (1 + r/n)^(n × t)
A = 10.000 × (1 + %10/12)^(12 × 5) = 16.453,09
Yıllık efektif faiz oranı
e = (1 + r/n)^n − 1
e = (1 + %10/12)^12 − 1 = %10,47