Reel Getiri Nasıl Hesaplanır?

Formül

reel getiri = (1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon) − 1

• nominal getiri: yatırımın dönem içindeki getirisi, ondalık olarak (%40 için 0,40); vergi ve masraflar düşülmüş olmalıdır
• enflasyon: aynı dönemdeki TÜFE değişimi, ondalık olarak (%31,51 için 0,3151)
• reel getiri: sonuç; negatifse paranız çoğalsa bile daha az mal alır

Bu formül Fisher denklemi olarak bilinir. Enflasyonu TÜİK’in her ay açıkladığı TÜFE’den alın. Bir yıllık yatırım için yıllık değişimi kullanın: TÜİK’e göre Ağustos 2026’da yıllık değişim %31,51, on iki aylık ortalama değişim ise %31,79’dur.

Adım adım örnek

100.000 TL’lik bir yatırım Ağustos 2025’ten Ağustos 2026’ya 140.000 TL oldu:

1. Nominal getiriyi bulun: (140.000 − 100.000) / 100.000 = %40.
2. Enflasyonu alın: TÜFE’nin Ağustos 2026 yıllık değişimi %31,51’dir (TÜİK).
3. İlk değeri bugünkü fiyatlara taşıyın: 100.000 × (1 + 0,3151) = 131.510 TL.
4. Reel getiriyi bulun: 140.000 / 131.510 − 1 ≈ %6,46. Bu, (1,40 / 1,3151) − 1 ile aynı sonuçtur.

Yatırımın alım gücü bugünkü fiyatlarla 8.490 TL artmıştır. Yatırım getirisi hesaplamasında ilk değere 131.510, son değere 140.000 ve süreye 1 yıl girerseniz toplam getiri reel getiriyi verir. Örnekteki %40 getiri hesabı göstermek için seçildi, bir piyasa getirisi değildir.

Nominal getiriye göre reel getiri

100.000 TL, 1 yıl, enflasyon %31,51 (TÜFE, Ağustos 2026):

%34’lük satır, yıllık %40 brüt faizli 1 yıllık mevduatın %15 stopajdan sonraki net getirisidir. Nominal getiri enflasyonun altında kalırsa reel getiri negatiftir.

Sık yapılan hata: enflasyonu çıkarmak

Nominal getiriden enflasyonu çıkarmak (40 − 31,51 = 8,49 puan) reel getiriyi olduğundan yüksek gösterir; doğru sonuç %6,46’dır. Enflasyon yükseldikçe iki yöntemin farkı büyür. İki oranın aynı döneme ait olmasına da dikkat edin: yıllık getiriyi aylık TÜFE değişimiyle karşılaştırmayın.