Asgari Ücret İstisnası Nasıl Uygulanır?
Hesaplayıcı2 dk okuma
Kısa cevap
Asgari ücret istisnası, her çalışanın ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmını gelir vergisi ve damga vergisinden muaf tutar. Bordroda o ayın hesaplanan gelir vergisinden asgari ücretin aynı ayki vergisi düşülür; damga vergisi yalnızca asgari ücreti aşan kısımdan alınır. 2026 Ocak ayında gelir vergisi istisnası 4.211,33 TL'dir.
Formül
gelir vergisi istisnası = vergi(asgari ücretin kümülatif matrahı) − vergi(asgari ücretin önceki aylar matrahı)
ödenecek gelir vergisi = hesaplanan gelir vergisi − gelir vergisi istisnası
damga vergisi = (brüt − brüt asgari ücret) × binde 7,59
- asgari ücretin matrahı: brüt asgari ücretten %14 SGK işçi payı ve %1 işsizlik primi düşülerek bulunur; kümülatif matrah Ocak’tan o aya kadar toplanır
- vergi(x): ücret tarifesinin x tutarındaki yıllık matraha düşen vergisi
- hesaplanan gelir vergisi: çalışanın kendi kümülatif matrahına göre o ayın vergisi
- brüt asgari ücret: 1 Ocak–31 Aralık 2026 için aylık 33.030 TL
Ödenecek gelir vergisi sıfırın altına düşmez. İstisna, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 23/18 ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun (2) sayılı tablosunun IV-34 numaralı fıkrasına dayanır.
Adım adım örnek
2026 Ocak ayı:
- Asgari ücretin matrahı: 33.030 − 4.624,20 − 330,30 = 28.075,50 TL.
- Gelir vergisi istisnası: 28.075,50 TL ilk dilimdedir, vergisi 4.211,33 TL’dir.
- Asgari ücretli bir çalışanın hesaplanan vergisi de 4.211,33 TL’dir; ödenecek gelir vergisi 0 TL, damga vergisi 0 TL, net maaşı 28.075,50 TL olur.
- 50.000 TL brütlü bir çalışanın hesaplanan vergisi 6.375 TL’dir. Ödenecek gelir vergisi 6.375 − 4.211,33 = 2.163,67 TL olur.
- Aynı çalışanın damga vergisi (50.000 − 33.030) × binde 7,59 = 128,80 TL’dir. Damga vergisi istisnasının tutarı 33.030 × binde 7,59 = 250,70 TL’dir.
İstisna yıl içinde neden artar?
İstisna, asgari ücretin kendi kümülatif matrahıyla hesaplanır. Bu matrah Temmuz’da 190.000 TL’lik ilk dilim sınırını geçer; Temmuz’da istisnanın bir kısmı %20 ile, Ağustos’tan itibaren tamamı %20 ile hesaplanır:
| Ay (2026) | Gelir vergisi istisnası |
|---|---|
| Ocak – Haziran | 4.211,33 TL |
| Temmuz | 4.537,75 TL |
| Ağustos – Aralık | 5.615,10 TL |
Bu yüzden 50.000 TL brütlü çalışanın neti Haziran’da 38.082,53 TL iken Temmuz’da 38.408,95 TL’ye, Ağustos’ta 39.486,30 TL’ye çıkar.
Sık yapılan hatalar
- İstisnayı çalışanın dilimiyle hesaplamak. İstisna asgari ücretin kendi matrahına göre bulunur; maaşı yüksek bir çalışan için de aynı tutardır.
- Brütten asgari ücreti düşmek. Gelir vergisinde matrah değil vergi düşülür; damga vergisinde ise gerçekten brütün asgari ücreti aşan kısmı vergilenir.
- Yalnızca asgari ücretlilere uygulamak. İstisna 1 Ocak 2022’den beri asgari ücretin üstünde kazanan tüm ücretlilere de uygulanır.
Örnek hesaplama: 2026, aylık 50.000 TL brüt maaş, Ocak
Net maaş
40.207,53 TL
- SGK işçi payı
- 7.000 TL
- İşsizlik sigortası işçi payı
- 500 TL
- Gelir vergisi matrahı
- 42.500 TL
- Kümülatif vergi matrahı
- 42.500 TL
- Hesaplanan gelir vergisi
- 6.375 TL
- Asgari ücret istisnası
- 4.211,33 TL
- Ödenecek gelir vergisi
- 2.163,67 TL
- Damga vergisi
- 128,8 TL
- İşveren maliyeti
- 60.875 TL
- Yıllık net
- 466.135,63 TL
- Yıllık işveren maliyeti
- 730.500 TL
Adım adım hesaplama
SGK işçi payı
SGK işçi payı = min(brüt; tavan) × %14
SGK işçi payı = min(50.000; 297.270) × %14 = 7.000
İşsizlik sigortası işçi payı
işsizlik sigortası = min(brüt; tavan) × %1
işsizlik sigortası = min(50.000; 297.270) × %1 = 500
Gelir vergisi matrahı
matrah = brüt − SGK işçi payı − işsizlik sigortası
matrah = 50.000 − 7.000 − 500 = 42.500
Kümülatif vergi matrahı
kümülatif matrah = önceki aylar + matrah
kümülatif matrah = 0 + 42.500 = 42.500
Hesaplanan gelir vergisi
hesaplanan gelir vergisi = vergi(kümülatif matrah) − vergi(önceki aylar)
hesaplanan gelir vergisi = vergi(42.500) − vergi(0) = 6.375
Asgari ücret istisnası
asgari ücret istisnası = vergi(asgari ücret)
asgari ücret istisnası = vergi(33.030) = 4.211,33
Ödenecek gelir vergisi
gelir vergisi = hesaplanan gelir vergisi − asgari ücret istisnası
gelir vergisi = 6.375 − 4.211,33 = 2.163,67
Damga vergisi
damga vergisi = (brüt − asgari ücret) × binde 7,59
damga vergisi = (50.000 − 33.030) × binde 7,59 = 128,8
Net maaş
net = brüt − SGK işçi payı − işsizlik sigortası − gelir vergisi − damga vergisi
net = 50.000 − 7.000 − 500 − 2.163,67 − 128,8 = 40.207,53
İşveren maliyeti
işveren maliyeti = brüt + işveren SGK (%19,75) + işveren işsizlik (%2)
işveren maliyeti = 50.000 + 9.875 + 1.000 = 60.875