Emlak Komisyonu Nasıl Hesaplanır?
Hesaplayıcı2 dk okuma
Kısa cevap
Emlak komisyonu, satışta satış bedelinin en fazla %4'ü, kiralamada en fazla bir aylık kiradır; iki sınır da KDV hariçtir ve üstüne %20 KDV eklenir. Aksi kararlaştırılmadıkça taraflar bedeli eşit öder. Örneğin 5.000.000 TL'lik satışta yasal üst sınır 200.000 TL'dir; KDV ile 240.000 TL eder, taraf başına 120.000 TL'dir.
Formül
hizmet bedeli = satış bedeli (veya aylık kira) × toplam oran
KDV = hizmet bedeli × %20
KDV dahil toplam = hizmet bedeli + KDV
taraf başına ödeme = hizmet bedeli / 2 × (1 + %20)
- satış bedeli veya aylık kira: KDV hariç tutar
- toplam oran: iki tarafın birlikte ödediği oran. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 20’ye göre satışta en fazla %4, kiralamada en fazla %100, yani bir aylık kiradır.
- %20: genel KDV oranı (Cumhurbaşkanı Kararı 7346, 10.07.2023’ten beri)
- taraf başına ödeme: bedel eşit paylaşıldığında bir tarafın KDV dahil ödediği tutar. Taraflar yazılı olarak başka bir paylaşımda anlaşabilir.
Adım adım örnek
5.000.000 TL’lik bir konut satışı, yasal üst sınır, eşit paylaşım:
- Toplam oran: üst sınır olan %4.
- Hizmet bedeli: 5.000.000 × %4 = 200.000 TL.
- KDV: 200.000 × %20 = 40.000 TL.
- KDV dahil toplam: 200.000 + 40.000 = 240.000 TL.
- Taraf başına ödeme: 100.000 + 20.000 = 120.000 TL. Alıcı ve satıcı bu tutarı ayrı ayrı öder.
%4 taraf başına değil, toplamdır
Sık yapılan hata, %4’ü alıcı ve satıcı için ayrı ayrı uygulamaktır. Üst sınır iki tarafın toplamıdır: eşit paylaşımda alıcıya %2, satıcıya %2 düşer. Üst sınırın altında bir oranda anlaşabilirsiniz; üstünde anlaşamazsınız. Aynı satışta toplam %3’te anlaşılırsa:
- Hizmet bedeli: 5.000.000 × %3 = 150.000 TL.
- KDV: 150.000 × %20 = 30.000 TL.
- KDV dahil toplam 180.000 TL, taraf başına 75.000 + 15.000 = 90.000 TL.
Kiralamada komisyon
Kiralamada üst sınır, KDV hariç bir aylık kiradır. Aylık kirası 30.000 TL olan bir evde:
- Hizmet bedeli: 30.000 × %100 = 30.000 TL.
- KDV: 30.000 × %20 = 6.000 TL.
- KDV dahil toplam 36.000 TL. Kiraya veren ve kiracı eşit öderse her biri 15.000 + 3.000 = 18.000 TL öder.
Satış bedeline göre azami komisyon
Yasal üst sınır, eşit paylaşım:
| Satış bedeli | Hizmet bedeli | KDV | KDV dahil toplam | Taraf başına |
|---|---|---|---|---|
| 2.000.000 TL | 80.000 TL | 16.000 TL | 96.000 TL | 48.000 TL |
| 5.000.000 TL | 200.000 TL | 40.000 TL | 240.000 TL | 120.000 TL |
| 10.000.000 TL | 400.000 TL | 80.000 TL | 480.000 TL | 240.000 TL |
Yönetmeliğe göre hizmet bedeli, satışın tapuya tescili ya da kira sözleşmesinin kurulmasıyla hak edilir. Tapu harcı ve döner sermaye bedeli komisyona dahil değildir; bunlar ayrıca ödenir.
Örnek hesaplama: 2.000.000 TL’lik satışta yasal üst sınır
Toplam hizmet bedeli (KDV dahil)
96.000 TL
- Toplam hizmet bedeli (KDV hariç)
- 80.000 TL
- KDV
- 16.000 TL
- Taraf başına hizmet bedeli (KDV hariç)
- 40.000 TL
- Taraf başına KDV
- 8.000 TL
- Taraf başına ödeme (KDV dahil)
- 48.000 TL
- Uygulanan toplam oran
- %4,00
Adım adım hesaplama
Uygulanan toplam oran
hizmet bedeli oranı ≤ yasal üst sınır (%4)
hizmet bedeli oranı = %4 = %4,00
Toplam hizmet bedeli (KDV hariç)
hizmet bedeli = satış bedeli × hizmet bedeli oranı
hizmet bedeli = 2.000.000 × %4 = 80.000
KDV
KDV = hizmet bedeli × %20
KDV = 80.000 × %20 = 16.000
Toplam hizmet bedeli (KDV dahil)
KDV dahil toplam = hizmet bedeli + KDV
KDV dahil toplam = 80.000 + 16.000 = 96.000
Taraf başına ödeme (KDV dahil)
taraf başına = hizmet bedeli / 2 × (1 + %20)
taraf başına = 40.000 + 8.000 = 48.000