Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Hesaplayıcı2 dk okuma
Kısa cevap
Fazla mesai ücreti, saatlik brüt ücretin %150'si ile fazla çalışılan saatin çarpımıdır. Aylık ücretli bir çalışanın saatlik ücreti, brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur. Haftalık 45 saati aşmayan fazla sürelerle çalışmada oran %125'tir. Örneğin 45.000 TL brüt ücretle 10 saat fazla çalışma için 3.000 TL brüt ödenir.
Formül
fazla mesai ücreti = aylık brüt ücret / 225 × %150 × saat
- aylık brüt ücret: çalışanın aylık brüt ücreti
- 225: 30 gün × 7,5 saat. Aylık ücretlinin saat ücreti yerleşik bordro uygulamasında böyle bulunur; sayı kanunda yazmaz.
- %150: fazla çalışmanın saat ücreti. Fazla sürelerle çalışmada %125 kullanılır (4857 sayılı İş Kanunu md. 41).
- saat: ödenecek fazla çalışma saatlerinin toplamı
Adım adım örnek
Aylık brüt ücret 45.000 TL, 10 saat fazla çalışma:
- Saatlik ücret: 45.000 / 225 = 200 TL.
- Fazla mesai saat ücreti: 200 × %150 = 300 TL.
- Fazla mesai ücreti: 45.000 / 225 × %150 × 10 = 3.000 TL brüt.
Aynı 10 saat fazla sürelerle çalışma olsaydı saat ücreti 200 × %125 = 250 TL, toplam 2.500 TL olurdu.
Fazla çalışma mı, fazla sürelerle çalışma mı?
| Tür | Ne zaman | Saat ücreti | 45.000 TL ücrette saat ücreti | 10 saat için |
|---|---|---|---|---|
| Fazla çalışma | Haftalık 45 saati aşan çalışma | %150 | 300 TL | 3.000 TL |
| Fazla sürelerle çalışma | Sözleşmedeki haftalık süreyi aşan, 45 saate kadar olan çalışma | %125 | 250 TL | 2.500 TL |
Sözleşmede haftalık süre 45 saatse fazla sürelerle çalışma olmaz; 45 saati aşan her saat fazla çalışmadır.
Dikkat edilecekler
- Yıllık sınır: Fazla çalışmanın toplamı bir yılda 270 saati geçemez ve işçinin onayı gerekir (md. 41).
- Serbest zaman: İşçi isterse zamlı ücret yerine fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir (md. 41).
- Sonuç brüttür: Fazla mesai ücreti o ayın brüt ücretine eklenir; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi toplam üzerinden kesilir. Neti bulmak için brüt-net maaş hesabını kullanın.
- Tatil günleri ayrıdır: Ulusal bayram ve genel tatil çalışması (md. 47) ile hafta tatili çalışması bu formülle hesaplanmaz.
Örnek hesaplama: 45.000 TL brüt ücretle 10 saat fazla çalışma
Brüt fazla mesai ücreti
3.000 TL
- Saatlik brüt ücret
- 200 TL
- Fazla mesai saat ücreti
- 300 TL
- Saat ücreti oranı
- %150,00
Adım adım hesaplama
Saatlik brüt ücret
saatlik ücret = aylık brüt ücret / 225
saatlik ücret = 45.000 / 225 = 200
Fazla mesai saat ücreti
fazla mesai saat ücreti = saatlik ücret × %150
fazla mesai saat ücreti = 200 × %150 = 300
Brüt fazla mesai ücreti
fazla mesai ücreti = aylık brüt ücret / 225 × %150 × saat
fazla mesai ücreti = 45.000 / 225 × %150 × 10 = 3.000