Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Hesaplayıcı2 dk okuma
Kısa cevap
Fazla mesai ücreti, saatlik brüt ücretin %150'si ile fazla çalışılan saatin çarpımıdır. Aylık ücretli bir çalışanın saatlik ücreti, brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur. Haftalık 45 saati aşmayan fazla sürelerle çalışmada oran %125'tir. Örneğin 45.000 TL brüt ücretle 10 saat fazla çalışma için 3.000 TL brüt ödenir.
Hesaplayıcıyı açın →Formül
fazla mesai ücreti = aylık brüt ücret / 225 × %150 × saat
- aylık brüt ücret: çalışanın aylık brüt ücreti
- 225: 30 gün × 7,5 saat. Aylık ücretlinin saat ücreti yerleşik bordro uygulamasında böyle bulunur; sayı kanunda yazmaz.
- %150: fazla çalışmanın saat ücreti. Fazla sürelerle çalışmada %125 kullanılır (4857 sayılı İş Kanunu md. 41).
- saat: ödenecek fazla çalışma saatlerinin toplamı, ondalık saat olarak (30 dakika 0,5 saattir). Günlük giriş ve çıkış saatlerinden haftalık toplamı çalışma saati rehberi anlatır.
Adım adım örnek
Aylık brüt ücret 45.000 TL, 10 saat fazla çalışma:
- Saatlik ücret: 45.000 / 225 = 200 TL.
- Fazla mesai saat ücreti: 200 × %150 = 300 TL.
- Fazla mesai ücreti: 45.000 / 225 × %150 × 10 = 3.000 TL brüt.
Aynı 10 saat fazla sürelerle çalışma olsaydı saat ücreti 200 × %125 = 250 TL, toplam 2.500 TL olurdu.
Fazla çalışma mı, fazla sürelerle çalışma mı?
| Tür | Ne zaman | Saat ücreti | 45.000 TL ücrette saat ücreti | 10 saat için |
|---|---|---|---|---|
| Fazla çalışma | Haftalık 45 saati aşan çalışma | %150 | 300 TL | 3.000 TL |
| Fazla sürelerle çalışma | Sözleşmedeki haftalık süreyi aşan, 45 saate kadar olan çalışma | %125 | 250 TL | 2.500 TL |
Sözleşmede haftalık süre 45 saatse fazla sürelerle çalışma olmaz; 45 saati aşan her saat fazla çalışmadır.
Dikkat edilecekler
- Yıllık sınır: Fazla çalışmanın toplamı bir yılda 270 saati geçemez ve işçinin onayı gerekir (md. 41).
- Serbest zaman: İşçi isterse zamlı ücret yerine fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir (md. 41).
- Sonuç brüttür: Fazla mesai ücreti o ayın brüt ücretine eklenir; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi toplam üzerinden kesilir. Neti bulmak için brüt-net maaş hesabını kullanın.
- Tatil günleri ayrıdır: Ulusal bayram ve genel tatil çalışması (md. 47) ile hafta tatili çalışması bu formülle hesaplanmaz.
Örnek hesaplama: 45.000 TL brüt ücretle 10 saat fazla çalışma
Toplam brüt ücret
3.000,00 TL
- Fazla çalışma ücreti
- 3.000,00 TL
- Fazla sürelerle çalışma ücreti
- 0,00 TL
- Bayram ve genel tatil ücreti
- 0,00 TL
- Ücret yerine serbest zaman
- 15 saat
- Saatlik brüt ücret
- 200,00 TL
- Fazla çalışma saat ücreti
- 300,00 TL
- Fazla sürelerle çalışma saat ücreti
- 250,00 TL
- Günlük brüt ücret
- 1.500,00 TL
Adım adım hesaplama
Saatlik brüt ücret
saatlik ücret = aylık brüt ücret / 225
saatlik ücret = 45.000,00 / 225 = 200,00 TL
Fazla çalışma saat ücreti
fazla çalışma saat ücreti = saatlik ücret × %150
fazla çalışma saat ücreti = 200,00 × %150 = 300,00 TL
Fazla çalışma ücreti
fazla çalışma ücreti = aylık brüt ücret / 225 × %150 × fazla çalışma saati
fazla çalışma ücreti = 45.000,00 / 225 × %150 × 10 = 3.000,00 TL
Ücret yerine serbest zaman
serbest zaman = fazla çalışma saati × 1,5
serbest zaman = 10 × 1,5 = 15 saat