Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Hesaplayıcı3 dk okuma
Kısa cevap
Gelir vergisi, yıllık vergi matrahına Gelir Vergisi Kanunu md. 103 tarifesinin dilim dilim uygulanmasıyla bulunur: her dilime düşen tutar o dilimin oranıyla çarpılır ve sonuçlar toplanır. Örneğin 2026'da 1.000.000 TL ücret dışı matrahın vergisi 232.500 TL'dir; ortalama vergi oranı %23,25, marjinal oran %27'dir.
Formül
Gelir vergisi = Σ (dilimdeki tutar × dilimin oranı)
- Σ: matrahın ulaştığı bütün dilimlerin toplamı
- Dilimdeki tutar: matrahın, dilimin başı ile sonu arasına düşen kısmı
- Dilimin oranı: tarifedeki oran (%15, %20, %27, %35 veya %40)
- Matrah: istisnalar, indirimler ve giderler düşüldükten sonra kalan yıllık gelir
Ortalama vergi oranı gelir vergisi / matrah × 100 ile bulunur. Marjinal vergi oranı, matrahın ulaştığı en yüksek dilimin oranıdır.
Adım adım örnek
2026 yılı, 1.000.000 TL ücret dışı matrah (örneğin kira veya serbest meslek kazancı):
- Birinci dilim 190.000 TL’ye kadardır: 190.000 × %15 = 28.500 TL.
- İkinci dilim 190.000 ile 400.000 TL arasıdır ve bu dilime 210.000 TL düşer: 210.000 × %20 = 42.000 TL.
- Üçüncü dilim 400.000 ile 1.000.000 TL arasıdır ve bu dilime 600.000 TL düşer: 600.000 × %27 = 162.000 TL.
- Dilimlerin vergisini toplayın: 28.500 + 42.000 + 162.000 = 232.500 TL.
- Ortalama vergi oranını bulun: 232.500 / 1.000.000 × 100 = %23,25.
Vergi sonrası gelir 767.500 TL’dir. Marjinal oran %27’dir; matrah 1.000.000 TL’yi aşsaydı aşan kısım %35 ile vergilenirdi.
2026 gelir vergisi tarifesi
Tarife her yıl Gelir Vergisi Genel Tebliğiyle ilan edilir. 2026 gelirleri için Seri No: 332 tebliği geçerlidir (Resmî Gazete 31.12.2025):
| Oran | Ücret dışı gelir | Ücret geliri |
|---|---|---|
| %15 | 190.000 TL’ye kadar | 190.000 TL’ye kadar |
| %20 | 400.000 TL’ye kadar | 400.000 TL’ye kadar |
| %27 | 1.000.000 TL’ye kadar | 1.500.000 TL’ye kadar |
| %35 | 5.300.000 TL’ye kadar | 5.300.000 TL’ye kadar |
| %40 | 5.300.000 TL’nin üstü | 5.300.000 TL’nin üstü |
2025 gelirleri için (Seri No: 329, Resmî Gazete 30.12.2024) dilim sınırları 158.000 TL, 330.000 TL, 800.000 TL (ücrette 1.200.000 TL) ve 4.300.000 TL’dir.
Farklı matrahlar için vergi
2026 yılı, ücret dışı gelir:
| Yıllık matrah | Gelir vergisi | Ortalama oran | Marjinal oran |
|---|---|---|---|
| 150.000 TL | 22.500 TL | %15,00 | %15 |
| 300.000 TL | 50.500 TL | %16,83 | %20 |
| 600.000 TL | 124.500 TL | %20,75 | %27 |
| 1.000.000 TL | 232.500 TL | %23,25 | %27 |
| 2.000.000 TL | 582.500 TL | %29,13 | %35 |
| 6.000.000 TL | 2.017.500 TL | %33,63 | %40 |
Ortalama oran marjinal orandan hiçbir zaman yüksek olmaz, çünkü alt dilimler her zaman düşük oranla vergilenir.
Sonucu değiştiren durumlar
- Matrah brüt gelir değildir. Tarifeye; istisnalar, giderler ve GVK md. 89’daki indirimler düşüldükten sonra kalan tutar girer. Kira gelirinde önce konut istisnası ve gider düşülür.
- Gelir türü. Ücret gelirinde %27 dilimi daha geniştir. 2026’da 1.200.000 TL matrahın vergisi ücret dışı gelirde 302.500 TL, ücret gelirinde 286.500 TL’dir.
- Stopaj ve geçici vergi. Yıl içinde kesilen stopaj ve ödenen geçici vergi, beyannamede hesaplanan vergiden düşülür. Bu yüzden hesaplanan vergi, ödeyeceğiniz vergiyle aynı olmayabilir.
- Maaş. Ücrette vergi her ay kümülatif vergi matrahına göre kesilir ve asgari ücret istisnası uygulanır. Aylık bordro için brüt net maaş hesaplama aracını kullanın.
Örnek hesaplama: 2026 geliri 1.000.000 TL (ücret dışı)
Gelir vergisi
232.500 TL
- Vergi sonrası gelir
- 767.500 TL
- Ortalama vergi oranı
- %23,25
- Marjinal vergi oranı
- %27,00
Adım adım hesaplama
dilim 1 = matrah × %15
dilim 1 = 190.000 × %15 = 28.500
dilim 2 = matrah × %20
dilim 2 = 210.000 × %20 = 42.000
dilim 3 = matrah × %27
dilim 3 = 600.000 × %27 = 162.000
Gelir vergisi
gelir vergisi = Σ dilim
gelir vergisi = 28.500 + 42.000 + 162.000 = 232.500
Ortalama vergi oranı
ortalama vergi oranı = gelir vergisi / matrah × 100
ortalama vergi oranı = 232.500 / 1.000.000 × 100 = %23,25