Kıdem Tazminatı Kimlere Verilir?
Hesaplayıcı3 dk okuma
Kısa cevap
Kıdem tazminatı, aynı işverende en az bir yıl çalışmış ve iş sözleşmesi 1475 sayılı Kanun md. 14'te sayılan bir nedenle sona eren işçiye verilir: ahlak ve iyi niyete aykırı davranış dışındaki işveren feshi, haklı nedenle istifa, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılması ve ölüm. Haklı nedeni olmayan istifada tazminat yoktur.
Hesaplayıcıyı açın →Formül
kıdem tazminatı hakkı = en az 1 yıl hizmet + md. 14'te sayılan bir sona erme nedeni
- en az 1 yıl hizmet: Aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde geçen süreler, sözleşme ara verilerek yeniden yapılmış olsa da birleştirilir (1475 md. 14). Giriş ve çıkış günü dahil sayılır; çıkış tarihi son çalışılan gündür. Yargıtay’a göre 20.06.2012–19.06.2013 arası bir yıldır; 11.09.2020–09.09.2021 arası 364 gündür ve bir yılı doldurmaz.
- sona erme nedeni: Aşağıdaki tablodaki durumlardan biri. Bir neden yoksa hizmet ne kadar uzun olursa olsun tazminat doğmaz.
1475 sayılı Kanun’un bugün yalnızca 14. maddesi yürürlüktedir (4857 sayılı Kanun md. 120). Maddedeki 16. ve 17. madde atıfları, 4857 sayılı Kanun’un 24. ve 25. maddeleri olarak uygulanır.
Adım adım örnek
İşçi 1 Mart 2022’de işe başlamış, işveren sözleşmeyi 1 Eylül 2026’da ekonomik nedenlerle feshetmiştir. Son brüt ücret 40.000 TL’dir.
- Hizmet süresini bulun: 4 yıl 6 ay. Bir yıl şartı sağlanır.
- Sona erme nedenini kontrol edin: Fesih işverendendir ve işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı bir davranışına dayanmaz (4857 md. 25/II değildir). Durum md. 14’ün ilk bendine girer.
- Sonuç: İşçi kıdem tazminatına hak kazanır. Tutar 180.000 TL brüt, damga vergisinden sonra 178.633,80 TL nettir; hesabın ayrıntısı kıdem tazminatı hesaplama rehberindedir.
- Karşılaştırma: Aynı işçi haklı bir nedeni olmadan istifa etseydi, 4 yıl 6 aylık hizmetine rağmen kıdem tazminatı alamazdı.
İşveren bildirim süresine uymadan feshettiyse işçiye ayrıca ihbar tazminatı ödenir.
Hangi durumda kıdem tazminatı ödenir?
| Sözleşmenin sona ermesi | Kıdem tazminatı | Dayanak |
|---|---|---|
| İşveren feshi: ekonomik neden, performans, işçinin hastalığı, zorlayıcı neden | Var | 1475 md. 14/1-1 |
| İşveren feshi: ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış (hırsızlık, hakaret, devamsızlık gibi) | Yok | 4857 md. 25/II |
| İşçinin haklı nedenle feshi: ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık, zorlayıcı neden | Var | 1475 md. 14/1-2; 4857 md. 24 |
| İşçinin haklı nedeni olmadan istifası | Yok | 1475 md. 14 |
| Muvazzaf askerlik | Var | 1475 md. 14/1-3 |
| Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak | Var | 1475 md. 14/1-4 |
| Yaş dışındaki emeklilik şartlarını (sigortalılık süresi ve prim günü) tamamlayıp ayrılmak | Var | 1475 md. 14/1-5 |
| Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması | Var | 1475 md. 14 |
| İşçinin ölümü (tazminat mirasçılara ödenir) | Var | 1475 md. 14 |
| Bir yıldan kısa hizmet | Yok | 1475 md. 14 |
Sık karıştırılan durumlar
- Yaş dışındaki şartları tamamlama: 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar için 15 yıl sigortalılık ve 3.600 gün prim yeterlidir. Daha sonra sigortalı olanlar için gün şartı daha yüksektir. SGK’dan e-Devlet üzerinden alınan “kıdem tazminatı alabilir” yazısı bu şartı gösterir.
- Evlilik: Yalnızca kadın işçiler içindir ve bir yıl evlilik tarihinden sayılır. Erkek işçinin evlilik nedeniyle ayrılması tazminat doğurmaz.
- Askerlik: İşçinin muvazzaf askerlik için işten ayrılması gerekir; ayrılış nedeni belgelenmelidir.
- Tazminatı hesaplayıcı bu koşulları kontrol etmez: Hak kazandığınızı bu tabloyla kontrol edin, tutarı hesaplayıcıyla bulun.
Örnek hesaplama: 1 Mart 2018 – 31 Ağustos 2026, 70.000 TL brüt ve 5.000 TL yan hak
Toplam net tazminat
723.084,62 TL
- Net kıdem tazminatı
- 621.947,22 TL
- Brüt kıdem tazminatı
- 626.703,90 TL
- Kıdem tazminatına kalan damga vergisi istisnası
- 0,00 TL
- Damga vergisi
- 4.756,68 TL
- Hesaba esas aylık ücret
- 73.729,87 TL
- Çıkış tarihindeki tavan
- 73.729,87 TL
- Hizmet süresi
- 8,5 yıl
- Tam yıl
- 8
- Ay
- 6
- Gün
- 0
- Net ihbar tazminatı
- 101.137,40 TL
- Brüt ihbar tazminatı
- 140.000,00 TL
- İhbar süresi
- 8 hafta
- İhbar tazminatının gelir vergisi
- 37.800,00 TL
- İhbar tazminatına kalan asgari ücret istisnası / AGİ
- 0,00 TL
- İhbar tazminatına kalan damga vergisi istisnası
- 0,00 TL
- İhbar tazminatının damga vergisi
- 1.062,60 TL
- Toplam brüt tazminat
- 766.703,90 TL
Bu sonuç hakkında
- Kümülatif vergi matrahı girilmedi. Araç matrahı, yıl başından (ya da bu yıl girdiyseniz giriş ayından) çıkışa kadar her ay aynı brüt ücretle tahmin etti: 476.000 TL. Son bordronuzdaki matrah farklıysa onu girin; ihbar tazminatının vergisi değişir.
- Bazı hesaplayıcılar boş bırakılan matrahı sıfır sayar ve daha az vergi bulur. Yıl içinde ücret aldıysanız matrahınız sıfır değildir; bu yüzden buradaki vergi daha yüksek olabilir.
Veri dönemi: 1 Temmuz 2026 tarihinden geçerli değerler.
Adım adım hesaplama
Hizmet süresi
hizmet süresi = yıl + ay/12 + gün/365
hizmet süresi = 8 + 6/12 + 0/365 = 8,5 yıl
Hesaba esas aylık ücret
esas ücret = min(brüt ücret + yan haklar; tavan)
esas ücret = min(75.000,00; 73.729,87) = 73.729,87 TL
Brüt kıdem tazminatı
brüt kıdem tazminatı = esas ücret × hizmet süresi
brüt kıdem tazminatı = 73.729,87 × (8 + 6/12 + 0/365) = 626.703,90 TL
Kıdem tazminatına kalan damga vergisi istisnası
kalan damga vergisi istisnası = min(asgari ücretin damga vergisi − çıkış ayı ücretinin ve ihbar tazminatının kullandığı; brüt kıdem tazminatı × binde 7,59)
kalan damga vergisi istisnası = min(0,00; 4.756,68) = 0,00 TL
Damga vergisi
damga vergisi = brüt kıdem tazminatı × binde 7,59 − kalan damga vergisi istisnası
damga vergisi = 626.703,90 × binde 7,59 − 0,00 = 4.756,68 TL
Net kıdem tazminatı
net kıdem tazminatı = brüt kıdem tazminatı − damga vergisi
net kıdem tazminatı = 626.703,90 − 4.756,68 = 621.947,22 TL
ihbar süresi (gün) = hafta × 7
ihbar süresi (gün) = 8 × 7 = 56
günlük brüt ücret = (brüt ücret + yan haklar) / 30
günlük brüt ücret = 75.000,00 / 30 = 2.500,00 TL
Brüt ihbar tazminatı
brüt ihbar tazminatı = (brüt ücret + yan haklar) / 30 × ihbar süresi (gün)
brüt ihbar tazminatı = 75.000,00 / 30 × 56 = 140.000,00 TL
tahmini kümülatif vergi matrahı = Ocak–Ağustos aylarının matrahı, her ay aynı brüt ücretle (brüt − SGK − işsizlik, son ay çalışılan günlerle)
tahmini kümülatif vergi matrahı = 476.000,00 = 476.000,00 TL
İhbar tazminatına kalan asgari ücret istisnası / AGİ
kalan asgari ücret istisnası = min(ayın asgari ücret istisnası − çıkış ayı ücretinin vergisi; vergi(kümülatif vergi matrahı + brüt ihbar tazminatı) − vergi(kümülatif vergi matrahı))
kalan asgari ücret istisnası = min(5.615,10 − 16.065,00; 37.800,00) = 0,00 TL
İhbar tazminatının gelir vergisi
gelir vergisi = vergi(kümülatif vergi matrahı + brüt ihbar tazminatı) − vergi(kümülatif vergi matrahı) − kalan asgari ücret istisnası
gelir vergisi = vergi(616.000,00) − vergi(476.000,00) − 0,00 = 37.800,00 TL
İhbar tazminatına kalan damga vergisi istisnası
kalan damga vergisi istisnası = min(asgari ücretin damga vergisi − çıkış ayı ücretinin damga vergisi; brüt ihbar tazminatı × binde 7,59)
kalan damga vergisi istisnası = min(250,70 − 531,30; 1.062,60) = 0,00 TL
İhbar tazminatının damga vergisi
damga vergisi = brüt ihbar tazminatı × binde 7,59 − kalan damga vergisi istisnası
damga vergisi = 140.000,00 × binde 7,59 − 0,00 = 1.062,60 TL
Net ihbar tazminatı
net ihbar tazminatı = brüt ihbar tazminatı − gelir vergisi − damga vergisi
net ihbar tazminatı = 140.000,00 − 37.800,00 − 1.062,60 = 101.137,40 TL
Toplam brüt tazminat
toplam brüt tazminat = brüt kıdem tazminatı + brüt ihbar tazminatı
toplam brüt tazminat = 626.703,90 + 140.000,00 = 766.703,90 TL
Toplam net tazminat
toplam net tazminat = net kıdem tazminatı + net ihbar tazminatı
toplam net tazminat = 621.947,22 + 101.137,40 = 723.084,62 TL